ភាពស៊ាំសហគមន៍ (Herd immunity)
ភាពស៊ាំសហគមន៍ (Herd immunity)
យោងតាមអង្គការសុខភាពពិភពលោក ភាពស៊ាំសហគមន៍គឺជាការការពារដោយប្រយោលពីការឆ្លងរាលដាលរោគ នៅពេលដែលមនុស្សជាច្រើននៅក្នុងសហគមន៍មួយត្រូវបានទទួលការការពារតាមរយៈការចាក់វ៉ាក់សាំងឬការការពារដោយអង់ទីករដែលបានពីការឆ្លងរោគ។ បើតាមន័យនេះ ភាពស៊ាំសហគមន៍ក៏អាចកើតឡើងនៅក្រោយពេលដែលមនុស្សភាគច្រើនឆ្លងជំងឺហើយជាសះស្បើយវិញផងដែរ។
អង្គការសុខភាពពិភពលោកនិងរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន មិនគាំទ្រការទទួលបានភាពស៊ាំសហគមន៍តាមរយៈការបណ្តោយអោយប្រជាជនឆ្លងរោគឡើយ ព្រោះវាជាការប្រថុយប្រថានជាខ្លាំង។ មនុស្សជាច្រើនអាចស្លាប់ដោយសារឆ្លងរោគ។ ហេតុនេះ ការបង្កើតអោយមានភាពស៊ាំសហគមន៍តាមរយៈការផ្តល់វ៉ាក់សាំងដល់ប្រជាជនដែលអាចទទួលវ៉ាក់សាំងគឺជារឿងដែលល្អបំផុត។
តើភាពស៊ាំសហគមន៍ដំណើរការដូចម្តេច?
នៅពេលដែលមនុស្សមានភាពស៊ាំផ្ទាល់ខ្លួនប្រឆាំងមេរោគមានន័យថាគេអាចបន្ថយឱកាសចម្លងវីរុសទៅមនុស្សដទៃអោយមានភាគរយតិចឬគ្មានតែម្តង ព្រោះភាពស៊ាំនៅក្នុងខ្លួនរបស់គេអាចទប់មិនអោយបរិមាណវីរុសកើនដល់កំរិតដែលអាចចំលងទៅអ្នកដទៃបាន។ នៅក្នុងសហគមន៍ដែលសំបូរទៅដោយមនុស្សដែលមានភាពស៊ាំ មេរោគនឹងមិនអាចចម្លងពីមនុស្សម្នាក់ទៅម្នាក់ទៀតដោយងាយៗនោះទេ ហេតុនេះ មនុស្សគ្មានភាពស៊ាំនឹងមិនងាយឆ្លងមេរោគឈឺឡើយ។
តើភាពស៊ាំសហគមន៍មានសារៈសំខាន់ដូចម្តេច?
គោលបំណងចំបងនៃភាពស៊ាំសហគមន៍គឺបញ្ឈប់ការឆ្លងរាលដាលមេរោគជាទ្រង់ទ្រាយធំទាំងស្រុង តាមរយៈការពារមនុស្សដែលមិនអាចទទួលវ៉ាក់សាំងបានឬមិនបានទទួលវ៉ាក់សាំង។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងករណីវីរុសបង្កជំងឺកូវីត១៩ ក្មេងៗក្រោម១៨ឆ្នាំ មនុស្សដែលមានប្រតិកម្មជាមួយវ៉ាក់សាំង និងមនុស្សដែលមានជំងឺធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួនមិនត្រូវបាននែនាំអោយចាក់វ៉ាក់សាំងឡើយ។ ពួកគេមិនទទួលបានការការពារពីវ៉ាក់សាំង ប៉ុន្តែពួកគេនឹងមិនបារម្ភរឿងឆ្លងមេរោគឡើយប្រសិនបើអ្នកជុំវិញខ្លួនពួកគេភាគច្រើនមានភាពស៊ាំ។
តើគេគួរផ្តល់វ៉ាក់សាំងដល់មនុស្សប៉ុន្មានភាគរយដើម្បីទទួលបានភាពសុាំសហគមន៍ប្រឆាំងកូវីត១៩?
ភាគរយមនុស្សទទួលបានវ៉ាក់សាំងដើម្បីទទួលបានភាពស៊ាំសហគមន៍ប្រែប្រួលទៅតាមប្រភេទជំងឺ៖
- ជំងឺគ្រុនស្វិតដៃជើង៖ កើតឡើងនៅពេលដែលមនុស្សយ៉ាងតិច ៨០% ទទួលបានវ៉ាក់សាំង។
- ជំងឺកញ្ច្រឹល៖ ត្រូវការមនុស្សយ៉ាងតិច ៩៥% ទទួលបានភាពស៊ាំ។
- ជំងឺកូវីត១៩៖ ដោយសារវាជាជំងឺថ្មី ការប៉ាន់ប្រមាណមានលក្ខណៈលំបាក។ យោងតាមសកលវិទ្យាល័យ John Hopkins យើងត្រូវការយ៉ាងហោចណាស់ ៧០% ហើយបើយោងតាម Healthline ភាគរយនេះអាចកើនរហូតដល់ទៅ ៩០%។
[Image comparing herd immunity thresholds for different diseases]
ដើម្បីទទួលបានភាពស៊ាំសហគមន៍ ប្រជាជនគ្រប់គ្នាដែលអាចទទួលវ៉ាក់សាំងបានត្រូវតែទៅទទួលវ៉ាក់សាំង។
ឯកសារយោង៖
ស៊ីណែត
ស៊ីណែត គឺជាអ្នកអប់រំ និងជាឱសថការី។ គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកឱសថសាស្រ្តនៅសកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្រ្តសុខាភិបាលនៅទីក្រុងភ្នំពេញនៅឆ្នាំ២០១៥។ នៅឆ្នាំ២០១៨ គាត់បានក្លាយជាគ្រូបង្រៀននៅវិទ្យាល័យអ៊ីធូស្ទេមព្រះយុគន្ធរក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ នៅទីនោះហើយដែល គាត់ចាប់ផ្តើមបង្កើតមាតិកាទាក់ទងវិទ្យាសាស្រ្ត និងបង្កើតទំព័រ វិទ្យាសាស្រ្តជីវិត ដែលបច្ចុប្បន្នវិវត្តមកជា រៀនវិទ្យាសាស្រ្តនេះ។ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២៤ដល់២០២៥ គាត់បានបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកអប់រំនៅសកលវិទ្យាល័យឃ្វីនស្លែនដ៍នៃរដ្ឋឃ្វីនស្លែនដ៍ប្រទេសអូស្ត្រាលី។
ស៊ីណែត