វដ្តជីវិតរបស់វីរុស HIV

បើគិតចាប់ការកកកើតនៃវីរុសម្យ៉ាងដែលមានឈ្មោះថា HIV (Human Immunodeficiency Virus) ដែលបង្កជម្ងឺអេដស៍ (AIDS: Acquired Immunodeficiency Syndrome) បានឆ្លងរីករាលដាលដល់មនុស្សជុំវិញពិភពលោក ចំនួន ៧៦ លាននាក់មកហើយ ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់រហូតដល់ទៅ ៣៣ លាននាក់ឯណោះ។ បើគិតត្រឹមចុងឆ្នាំ ២០១៩ អ្នកដែលមានផ្ទុកមេរោគនេះ ហើយនៅរស់មានចំនួន ៣៨ លាននាក់។

ថ្វីត្បិតតែជម្ងឺអេដស៍មិនអាចព្យាបាលឱ្យជាសះស្បើយក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែដោយវិទ្យាសាស្ត្រជឿនលឿន បច្ចុប្បន្នអ្នកដែលមានផ្ទុកវីរុស HIV នៅតែអាចមានជីវិតរស់នៅដូចធម្មតាតែត្រូវលេបថ្នាំ ឬពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាប់ជានិច្ច។ ហេតុនេះហើយទើបបច្ចុប្បន្នពុំសូវមានអ្នកស្លាប់ច្រើនដោយសារជម្ងឺមួយនេះ។

សម្រាប់អត្ថបទនេះ ខ្ញុំចង់លើកយកពីដំណើរវដ្តជីវិតរបស់វីរុស HIV។ តែយើងប្រហែលជាត្រូវស្វែងយល់ពីពាក្យបច្គេកទេសមួយចំនួនសិន ដើម្បីងាយស្រួលយល់ពីដំណាក់កាលរបស់វា។

#ពាក្យគន្លឹះ

• រេត្រូវីរុស (Retrovirus): ជាវីរុសដែលមានព័ត៌មានសេនេទិចជា ARN ខុសពីភាវៈរស់ទូទៅនិងវីរុសជាច្រើនទៀតដែលមានព័ត៌មានសេនេទិចជា ADN។
• Reverse Transcriptase: គឺជាអង់សុីមដែលបម្លែង ARN របស់វីរុស HIV ទៅជា ADN។
• Integrase: គឺជាអង់សុីមដែលបញ្ចូល ADN វីរុសដែលបម្លែងបាន ទៅក្នុង ADN របស់កោសិកាធ្មួល។
• Protease: គឺជាអង់សុីមដែលផ្តាច់ម៉ូលេគុលខ្សែវែងរបស់ប្រូតេអ៊ីន ឱ្យទៅជាប្រូតេអុីនដែលអាចប្រើប្រាស់បាន។

ដោយសារវីរុស HIV ជារេត្រូវីរុស ដូច្នេះដំណាក់កាលនៃការបន្តពូជរបស់វា រាងខុសប្លែកវីរុសដទៃបន្តិច។ គោលដៅរបស់វីរុសនេះគឺមកបំផ្លាញប្រព័ន្ធសុាំរបស់យើង ដូច្នេះពេលដែលវាចូលមកដល់ក្នុងខ្លួនយើង វាបន្តពូជដោយប្រើប្រាស់កោសិកាប្រព័ន្ធសុាំរបស់យើងម្យ៉ាងឈ្មោះថា CD4 (ឡាំផូសុីត T ជំនួយ) តាមដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖

#វដ្តជីវិតរបស់វីរុស HIV (អេដស៍)

1. Binding: វាភ្ជាប់ខ្លួនវាទៅនឹងកោសិកា CD4។
2. Fusion: វាបញ្ចូល ARN ទៅក្នុងកោសិកាធ្មួល (CD4)។
3. Reverse Transcription: បម្លែងខ្លួនវាពី ARN ទៅជា ADN ដោយប្រើអង់សុីម (Reverse Transcriptase)។
4. Integration: វាបញ្ចូល ADN ដែលបម្លែងបានទៅក្នុង ADN របស់កោសិកា CD4។
5. Replication: វាប្រើប្រាស់កោសិកា CD4 ដើម្បីផលិតប្រូតេអុីនតាមព័ត៌មានដែលមានក្នុង ADN។
6. Assembly: ARN និងប្រូតេអុីនដែលផលិតបានចាប់ផ្តើមផ្គុំគ្នានៅភ្នាសសុីតូប្លាសក្លាយជាវីរុសថ្មី ប៉ុន្តែមិនទាន់ពេញលក្ខណ:នៅឡើយ។
7. Budding: វាផ្តាច់ខ្លួនវាចេញពីកោសិកា CD4 និងប្រើប្រាស់អង់សុីម (Protease) ដើម្បីផ្តាច់ម៉ូលេគុលវែងរបស់ប្រតេអុីន ឱ្យវីរុសថ្មីនោះពេញលក្ខណ: (អាចបង្កជម្ងឺនិងបន្តពូជបាន)។

---

#សំណួរត្រិះរិះ 😁

១. តើវីរុសធម្មតានិងរេត្រូវីរុសខុសគ្នាដូចម្តេច? ២. វដ្តជីវិតរបស់ពួកវាខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច តើខុសត្រង់ណា?

សូមបញ្ចេញមតិឆ្លើយនៅខាងក្រោម!

---

ឯកសារយោង៖

• WHO HIV/AIDS Data
• អត្ថបទរៀបចំដោយយុវសិស្ស៖ Hoeun Maneth